صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

ریز هزینه‌های جشنواره موسیقی فجر طی سال‌های 92 تا 95 از سوی معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اعلام شده که دارای نکات قابل تأملی است.

خبرگزاری فارس، گروه فرهنگ و هنر ـ علیرضا سپهوند: بی‌شک جشنواره موسیقی فجر مهم‌ترین رویداد موسیقی کشور محسوب می‌شود که چهار دهه از عمر آن می‌گذرد. این جشنواره از اعتبار بالایی برخوردار است و از این رو توانسته بودجه مالی پر و پیمانی به خود اختصاص دهد. بودجه‌ای که هرساله بسیاری خواهان شفاف‌سازی آن و انتشار ریز هزینه‌کردهای مسئولین جشنواره هستند. حال معاونت هنری وزارت ارشاد، ریز عملکرد مالی جشنواره موسیقی فجر مربوط به سال‌های 92،93،94 و 95 را منتشر کرده‌ است که ضمن انتشار آن، به بررسی موضعی-مقایسه‌ای برخی از هزینه‌کردها می‌پردازیم.

* اختلاف 400 میلیونی دستمزد در دو دوره

در بخش هزینه‌های موسیقی سنتی در سال 92، 4 گروه دعوت شده‌اند که مبلغ 106 میلیون و 200 هزار تومان دریافت کرده‌اند. هزینه داوری این بخش برای 7 داور 27 میلیون و 700 هزار تومن شده و هزینه جوایز مسابقه نیز برای 8 گروه بخش مسابقه مبلغ 26 میلیون و 700 هزار تومن جایزه تامین شده است.

سال 93 اما تعداد گروه‌های شرکت کننده در بخش سنتی ذکر نشده لیکن هیأت داوران 7 نفره مبلغ 17 میلیون تومان و برای 10 نفر نیز 62 میلیون تومان جایزه تامین شده است که اختلاف حدود 45 میلیون تومانی بخش جوایز برای 10 نفر سال 93 با 26 میلیون 8 نفر سال 92 جای تامل دارد.

در سال 94 اما 13 گروه در بخش سنتی شرکت کرده که مبلغ 517 میلیون و 300 هزار تومان به آنها پرداخت شده که اختلاف 400 میلیون دستمزد از 4 گروه سال 92 با 106 میلیون تومان تا 517 میلیون تومان برای 13 گروه غیرقابل توجیه می‌نماید. ضمنا هزینه داوری در این سال برای 34 داور 52 میلیون و 600 هزار تومان بوده است. در بخش جوایز نیز که همچون سال‌های قبل بصورت مجرا ذکر نشده، بخشی با عنوان جوایز «باربد» وجود دارد که 241 میلیون تومان سهم هزینه جوایز آن بوده است.

* کاهش تعداد داوران از 34 نفر به 4 نفر

آخرین سال این آمار منتشره سال 95 است که به یکباره نسبت به سال پیش‌تر خود با اُفتی حدودا 250 میلیون تومانی تازه با 3 گروه اضافه‌تر مبلغ 219 میلیون تومان برای 16 گروه شرکت کننده پرداخت شده است. هزینه داوری این سال برای 4 داور مبلغ 8 میلیون تومان بوده که تناسب‌نداشتن تعداد داورهای این سال نسبت به سال قبل که در این دوره 4 نفر و در دوره قبل 34 نفر بوده‌اند جای سوال دارد. هزینه جوایز برای 12 برگزیده 97 میلیون و 400 هزار تومان ذکر شده است که نسبت به سال 92 که برای 8 گروه 26 میلیون تومان جایزه تعلق گرفته، حال در سال 95 برای 12 نفر مبلغ 97 میلیون دارای عدم تناسب است، حتی اگر تمام نرخ تورم و میزان ارزش ریال را هم در نظر بگیریم.

با این وجود چنانچه بخواهیم همین آمار بخش موسیقی سنتی را با بخش محلی یا نواحی مقایسه کنیم متوجه تفاوت فاحش این دو خواهیم بود. به عنوان مثال سال 92 که بخشی با عنوان موسیقی نواحی در آن ذکر نشده، بخشی با عنوان «سایر گروه‌ها» وجود دارد که چنانچه آن را بخش نواحی قلمداد کنیم با وجود دعوت 38 گروه تنها مبلغ 28 میلیون و 600 هزار تومان به عنوان حق‌الزحمه به آنها پرداخت شده حال آن که در همان سال در بخش موسیقی سنتی برای 4 گروه مبلغ 106 میلیون و 200 هزار تومان پرداخت شده است و این اختلاف یادآور مزاح برخی خبرنگاران است که می‌گویند در جشنواره فجر «یک گروه 60 نفره محلی 2 میلیون می‌گیرد و یک گروه 2 نفره سنتی 60 میلیون!»

سال 93 در بخش نواحی 11 گروه دستمزدی معادل 54 میلیون و 900 هزار تومان دریافت کرده‌اند.

سال 94 تعداد 15 گروه بخش موسیقی نواحی 77 میلیون و 900 هزار تومان حق‌الزحمه دریافت کرده‌اند که ریز تفکیک شده این هزینه‌ها مشخص نیست یا حداقل در اختیار ما گذاشته نشده است.

و سال 95، 11 گروه موسیقی نواحی مبلغ 117 میلیون و 100 هزار تومان دریافت کرده‌اند که در مقایسه با دوره‌های قبل‌تر و نیز در مقایسه و نه در تشابه با گروه‌های معروف سنتی، از عدالت بیشتری برخوردار است.

* پرداخت اجاره به سالن‌های ارشاد

یکی دیگر از موارد قابل بحث در انتشار عملکرد مالی جشنواره موسیقی فجر بحث اجاره سالن‌هاست که با اشاره‌ای مختصر به آنها می‌پردازیم.

سال 92 سالن‌های «میلاد»، «ایوان شمس»، «اریکه ایرانیان»، «نیاوران» و «خانه هنرمندان» در اجاره جشنواره موسیقی فجر بوده که مبلغ 211 میلیون تومان پرداخت شده است.

این مبلغ در سال بعد یعنی 93 با افزایش بیش از دوبرابری، به مبلغ 532 میلیون و 800 هزار تومان رسیده که بابت هزینه 5 سالن «میلاد»، «ایوان شمس»، «ارسباران»، «نیاوران» و «رودکی» بوده است.

در سال 94 نیز با افزایش حدود 50 درصد به رقم 704 میلیون و 800 هزار تومان برای 4 سالن یعنی یک سالن کمتر برای سالن‌های «رودکی»، «سالن میلاد»، «نیاوران» و «برج میلاد» هزینه شده است.

و سال 95 نیز برای اجاره 4 سالن «تالار وحدت»، «برج آزادی»، «نیاوران» و «ایرانیان» مبلغ 757 میلیون و 600 هزار تومان پرداخت شده است. جاییکه ریز بخش‌های نوازندگان و جوایز و داوران با تعداد نفرات ذکر شده، اینجا نیز می‌بایست برای شفافیت بیشتر ارقام هر کدام از سالن‌ها که تعدادشان به 20 سالن هم در مجموع نمی‌رسد، به تفکیک ذکر می‌شد.

از دیگر بخش‌های قابل بحث که دارای ارقامی غیر مشابه و متفاوت است، بخش هزینه «دبیرخانه» جشنواره فجر است. این دبیرخانه در سال 92 مبلغ 28 میلیون و 600 هزار تومان هزینه داشته که در سال بعد یعنی 93 با افزایش چند برابری با حدود 4 برابر افزایش به رقم 114 میلیون و 900 هزار تومان رسیده است که این میزان تقریبا در سال بعد یعنی 94 هم در همین حدود با اندکی افزایش 126 میلیون و 700 هزار تومان ذکر شده است. و سال 95 که به یکباره این هزینه تقریبا با اُفتی حدودا 40 درصدی به 71 میلیون و 400 هزار تومان کاهش یافته است که دلیلی برای آن افزایش‌ها و این کاهش ذکر نشده است.

* مظلومیت موسیقی نواحی و مقامی

اختلافات فاحشی در این آمار به چشم می‌خورد که تفسیر آن دشوار است. به عنوان مثال در سال 92 در بخش گروه‌های «سایر» برای 38 گروه موسیقی مبلغ 28 میلیون و 600 هزار تومان پرداخت شده، یعنی بطور میانگین برای هر گروه کمتر 700 هزار تومان و در مقابل در سال 94 یعنی دو سال بعد در بخش موسیقی سنتی برای 13 گروه مبلغ 517 میلیون و 300 هزار تومان پرداخت شده که بطور میانگین برای هر گروه چیزی حدود 40 میلیون تومان پرداخت شده است، یعنی هزینه‌ای که برای یک گروه سنتی پرداخت شده حدود 12 میلیون تومان بیشتر از کل پرداختی برای 34 گروه بخش «سایر» بوده است.

چه گروه‌هایی که چند صد کیلومتر از شهرستان آمده و خود را به جشنواره فجر رساندند و با دستمزد 700 هزار تومانی برای تمام اعضای گروه بازگشتند و گروه‌هایی که تنها با دو نفر نوازنده از تهران دستمزدهای چند ده میلیون تومانی دریافت کردند و استدلال خیلی‌ها این بود که این‌ها هنرمندان سرشناسی هستند و فلان گروه محلی را کسی نمی‌شناسد. و آیا این سوال پیش نمی‌آید که زمانیکه در جشنواره‌ای تخصصی همچون فجر که قدر موزیسین محلی و مقامی را که حافظ میراث منطقه خود بوده و سالیان سال برای آن موسیقی زحمت کشیده، دانسته نمی‌شود، چطور انتظار می‌رود از جوانان انتظار داشت به موسیقی و فرهنگ خود بیشتر روی آورده و آن را ارج نهند؟ مادامی که دست‌اندرکاران خود کوچک‌ترین ارزشی برای این قشر قائل نیستند! قشری که بواسطه زندگی در شهرستان‌های دور افتاده از کمترین درآمد موسیقی و رونق برخوردار هستند و تمام سال را لحظه‌شماری می‌کنند تا در اینچنین رویدادی هم هنر خود را نشان دهند و هم به حق‌الزحمه‌ای برسند.

به هر روی به نوعی انتشار اینگونه ریز هزینه‌کردها که شفافیت و ریز تمام بخش‌ها مشخص نشده کوچک‌ترین مجالی برای شفاف‌سازی واقعی به دست نمی‌دهد و قدرت تحلیل و انعطاف بررسی اینچنین آماری را به شدت پایین می‌آورد. بی‌شک هزینه‌های سال‌های بعد از 95 تغییر خواهد کرد و با پررنگ شدن بخش «فستیوالی» جشنواره و به نوعی بیرون آمدن از بخش گروه‌های رقابتی، آیتم‌های و کارکترهای آن نیز به پیرو آن تغییر خواهد کرد.

مرتبط با این خبر

  • خبری از حرکت پیش‌رونده در ارکستر ملی نیست

  • برنامه کنسرت‌های حافظ و شهرام ناظری در کانادا

  • شهادت امام حسن مجتبی (ع) را تسلیت می گوییم.

  • جواد معروفی

  • به کارگردانی جمیل رستمی تهمورس پورناظری موسیقی فیلم «بی‌تار» را می‌سازد

  • داستانک

  • پنجم صفر سالروز شهادت حضرت رقیه (س) را تسلیت می گوییم.

  • نوازنده مشهور افغانستانی درگذشت

  • در «حدیث سرفرازی» اجرا شد مرثیه امام حسین(ع) به روایت ارکستر ملی

  • روح الله خالقی