صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

حسین دهلوی (زاده 7 مهر 1306 در تهران – درگذشتهٔ 23 مهر 1398 در تهران) موسیقی‌دان، آهنگساز و رهبر ارکستر اهل ایران بود.

حسین دهلوی، در سال 1306 در تهران به دنیا آمد. او آموزش موسیقی را از پنج سالگی نزد پدرش، معزالدین دهلوی که از شاگردان علی اکبر شهنازی بود، آغاز کرد و در 9 سالگی با تشویق مادرش به ساز ویولن علاقه‌مند شد.

فراگیری ویلن را نزد ابوالحسن صبا پی گرفت. او همچنین در هنرستان عالی موسیقی نزد حسین ناصحی و هایمو تویبر آهنگسازی را فرا گرفت. او به شکل خصوصی در این زمینه از آموزش‌های توماس کریستین داوید نیز بهره‌مند شد.«باله بیژن و منیژه» و «سبکبال» از پرآوازه‌ترین آثار او می باشند.

در نوزدهمین دوره انتخاب کتاب سال در سال 1379 کتاب «پیوند شعر و موسیقی آوازی» نوشته حسین دهلوی٬ برنده جایزه کتاب سال شد.

او در سومین همایش چهره های ماندگار در سال 1382 به عنوان «چهره ماندگار» معرفی شد.
دهلوی در سال 1339 از هنرستان عالی موسیقی در رشته آهنگسازی دانش‌آموخته شد. پس از درگذشت استاد صبا در سال 1336 رهبری ارکستر شماره یک اداره هنرهای زیبا که بعداً «ارکستر صبا» نامیده شد به دهلوی واگذار شد. این ارکستر از زمان گشایش تلویزیون ایران در سال 1337 به صورت هفتگی در تلویزیون به اجرای برنامه پرداخت.
حسین دهلوی، در سال 1341 به ریاست هنرستان موسیقی ملی برگزیده شد و تا فروردین 1350 این سمت را عهده‌دار بود. او خود در دوره دوم هنرستان رشته‌های تئوری موسیقی ایران، تلفیق شعر و موسیقی، فرم موسیقی ایران، هارمونی و ارکستر را شخصاً آموزش می‌داد. در این سال، وی برای سفر دو ساله مطالعاتی به آلمان و اتریش رفت.

دهلوی در زمینه نوآوری در موسیقی ایرانی تلاش‌های زیادی داشته‌است. تدوین متد تمبک به وسیله او و جمعی از اهالی موسیقی برای بهبود جایگاه تمبک در موسیقی ایرانی و آسان‌سازی آموزش این ساز، توجه به ساخت سنتور کروماتیک برای جبران مشکل کوک این ساز برای استفاده در ارکستر از جمله این مواردند.

نخستین اثر ارکستری دهلوی به نام «سبک بال» در سال 1332 و در دستگاه شور ساخته شد. کنسرتینو برای سنتور و ارکستر، آثار بعدی دهلوی مانند «گفتگوی دل در شور» (1336) و «فروغ عشق» در آواز اصفهان از تجربیات ارزشمند وی در تلفیق شعر و موسیقی ایرانی به‌شمار می‌روند.


ارکستر شماره یک اداره هنرهای زیبا به رهبری دهلوی
دهلوی همچنین قطعاتی از ابوالحسن صبا را نیز برای ارکستر تنظیم کرده‌است. «به یاد صبا» (1337)، برگرفته از قطعه به یاد گذشته در آواز دشتی، شوشتری (1338)، چهارمضراب برای ویولن و ارکستر و نغمه ترک (براساس قطعه دوضربی بیات ترک) از آن جمله‌اند.
برخی از آثار چاپ‌شده دهلوی شامل پارتیتور آهنگ‌های او به نام‌های دوئو سنتور در سه‌گاه، شورآفرین در شور برای ارکستر، چهارنوازی مضرابی در آواز اصفهان، سوئیت بیژن و منیژه (بر اساس اشعار حکیم ابوالقاسم فردوسی) برای ارکستر زهی، بیژن و منیژه برای ارکستر سمفونیک (8 بخش) و سرباز برای آواز گروهی و ارکستر می‌شود.
یکی از مهم‌ترین آثار حسین دهلوی کتاب پیوند شعر و موسیقی آوازی است که حاصل بیش از 40 سال تجربه وی در تلفیق موسیقی با شعر است و جایزه کتاب سال را بدست آورد.
آخرین کوشش او در زمینه کارهای جمعی موسیقی ملی، پایه‌گذاری ارکستر مضرابی است که با همکاری 66 نفر از نوازندگان سازهای مضرابی ایرانی تشکیل شد و در سال 1372 به روی صحنه رفت.
حسین دهلوی در سال 1382 به عنوان چهره ماندگار مورد تقدیر قرار گرفت.
از دیگر کارهای حسین دهلوی می‌توان شورآفرین در ابوعطا برای ارکستر، چهارنوازی مضرابی آواز اصفهان، فانتزی برای تار و ارکستر و فانتزی برای گروه تمبک و ارکستر را نام برد.


و در آخر دهلوی در 23 مهر 1398 پس از چند سال ابتلا به بیماری آلزایمر و بیماری ریوی در سن 92 سالگی در بیمارستان دکتر شریعتی تهران درگذشت.


حسین دهلوی، فرامرز پایور، حسین تهرانی
آخرین اجرای رسمی آثار او در تالار وحدت و در افتتاحیه جشنواره موسیقی فجر سال 1397 بود که پویان آزاده به عنوان تکنواز پیانو اثر چهارگاه برای پیانو و ارکستر از ساخته های حسین دهلوی را با همراهی ارکستر ملی ایران به رهبری فریدون شهبازیان برای نخستین بار اجرا کرد.

سردبیر: رادیو آوا

  • #آهنگساز #ابوالحسن صبا #حسین دهلوی #رهبر اركستر #مشاهیر #موسیقی دان

مشاهیر

  • داریوش رفیعی

  • نورمحمد درپور

  • رضا محجوبی

  • علینقی وزیری

  • سعید هرمزی

  • مرتضی حنانه

  • جواد معروفی

  • روح الله خالقی

  • پرویز یاحقی

  • ثمین باغچه بان